1. Ana Sayfa
  2. Kültür
  3. Deyimlerin Dili-Kevser Kaymakçı

Deyimlerin Dili-Kevser Kaymakçı

Deyimlerin Dili-Kevser Kaymakçı

ATEŞ PAHASI

Anlamı: Çok pahalı, haddinden fazla bedel konulan şeyler için kullanılan bir deyimdir. Pahalı olan şeylerin zararlı olması, ateşin tehlikeli ve yakıcı olmasına benzetilerek oluşturulmuş bir deyimdir.

Hikayesi: Osmanlı hükümdarlarından biri avlanmaya çıkmış. Bir ceylanın peşinden koşarken vaktin nasıl geçtiğini anlamamış. Hava iyicene kararmış ve yağmur yağmış. Hünkar ve adamları en yakın kulübeye kendini zor atmışlar. Meğer kulübe oduncuya aitmiş. Adamcık onları içeri aldıktan sonra ocağa büyük odunlar atarak ısıtmış. Hatta Hünkar bunu hoş karşılamış.

-Doğrusu şu ateş bin altın eder, demiş.

Ertesi gün yola çıkacakları vakit padişah oduncuya sormuş.

-Harlı ateşin sayesinde geceyi pek rahat geçirdik söyle bakalım borcumuz ne kadar?

Oduncu fırsatı iyi değerlendirerek.

-Bin altın beyzadem, demiş.

-Ne masraf ettin ki bin altın istersin bre densiz?

-Sabaha kadar ateşi aynı kıvamda tuttum. Böyle dağ başında ateş bulmak zordur beyzadem, demiş.

O sırada padişah adamlarına dönerek.

-Ağa, demiş ateş iyiydi şimdi pahasını verin.

 

ÖLÜR MÜSÜN, ÖLDÜRÜR MÜSÜN ?

Anlamı: Hayret ve şaşkınlık içinde kaldığımız, hoşumuza gitmeyendir. Hakaret veya söz söylendiğinde “Ölür müsün, öldürür müsün?” diye söyleriz.

Hikayesi: Vaktiyle köylünün biri hacca gitmiş. Tabi eşe dosta hediye getirmek istemiş. Herkese hediye aldıktan sonra, köyün ağasını da hatırlamış. Ağaya ne alacağını bulamamış ama yine de almak istemiş. Ağaya bir şişe zemzem suyu almış ve bir parça bez kestirmiştir. Adam sonunda köyüne gelmiş herkese hediyelerini dağıtmış, sıra ağaya gelmiş ve ağanın kahyası bu durumdan hoşlanmayarak hediyeleri adamın yüzüne fırlatmış.

-Bre adam hiç böyle hediye olur mu? Ben şimdi bunu ağaya nasıl vereyim?

-Canım kahya, sen hemen bunları ağanın odasına, götür ben bunları bir emekle hicazdan getirdim.

Biraz tartıştıktan sonra kahya ikna olmuş. Sonra ağanın yanına giderek hediyeleri vermiş.

-Ağam! Sersemin biri Hicazdan size kefenlik bez ile gasil suyunuza katılmak üzere zemzem getirmiş. Şimdi ölür müsünüz, öldürür müsünüz?

 

ADIN DEFTERE GEÇTİ

Anlamı: Hak etmediği halde bir makamın yetkilerini kullanarak üst perdeden konuşan yahut önemsiz bir başarı üzerine ortalığı velveleye verenler hakkında söylenen bir deyimdir.

Hikayesi: İlk istatistik Tanzimat yıllarında yapılmıştır. Ancak o zamanlarda sayımın ve sayılmanın faydasını anlamayan insanlara istatistiği anlatmak zor olduğundan, yetkililer düşünüp taşınıp güzel bir geçiş için öncelikle köylerde hayvan sayımı yapmaya karar vermişler.

Köylünün biri, sayım bittikten, memurlar gittikten sonra ahırdaki eşeğinin sürekli anırdığını görmüş. Adam sabahtan beri onun eşeğine bakmış ve sayım nedeniyle yapamadığı işlerinin boşa gecen günün acısıyla çıkışmış.

-Anır eşeğim anır… Adın deftere geçti!..

 

Yorum Yap

Yorum Yap